Bạn đang muốn làm một website nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, và nghe đến SEO thì càng thấy rối? Top 10 thiết kế website và SEO cho người mới bắt đầu là câu hỏi chúng tôi gặp mỗi tuần. Đội ngũ bên mình đã hướng dẫn khá nhiều bạn từ con số không, và điều rút ra rõ nhất là hầu hết người mới chọn sai công cụ ngay từ đầu, thường chỉ vì xem một bài quảng cáo trá hình. Thật ra việc chọn không khó. Bạn chỉ cần trả lời được một câu: mình muốn làm web để làm gì?
Tóm tắt nhanh: 10 công cụ chia theo nhóm
Nếu bạn chỉ cần nắm ý chính, chúng tôi xếp 10 lựa chọn thành ba nhóm. Nhóm đầu giúp bạn tự dựng website mà không cần biết lập trình, phù hợp để làm quen với giao diện. Nhóm thứ hai hỗ trợ bạn học SEO, tức là những kỹ thuật làm cho trang dễ được Google tìm thấy hơn. Nhóm cuối giúp theo dõi website đang vận hành ra sao, lượng truy cập đang tăng hay giảm.
Điểm chung của cả mười công cụ là khá dễ dùng. Đa số có bản miễn phí hoặc gói dùng thử, và phần lớn đều có tài liệu tiếng Việt hoặc cộng đồng người dùng để hỏi khi gặp khó. Dù vậy, bạn đừng tin tuyệt đối vào những gì chúng tôi viết ở đây. Giá và tính năng thay đổi theo thời gian, nên trước khi trả tiền, hãy kiểm tra lại trên trang chính thức.
Vì sao người mới hay chọn sai công cụ?
Lỗi phổ biến nhất là chọn theo quảng cáo. Một công cụ được khen hết lời trên mạng chưa chắc đã hợp với bạn. Lấy ví dụ, nếu bạn chỉ muốn lập blog cá nhân để chia sẻ công thức nấu ăn mà lại chọn một nền tảng bán hàng nhiều tính năng, bạn sẽ bị ngợp và mất tiền cho những thứ không dùng tới.
Lỗi thứ hai là chọn công cụ quá khó khi chưa có nền tảng. Từng có một khách hàng đăng ký hẳn một hệ thống lập trình phức tạp ngay buổi đầu, vì nghĩ rằng làm chuyên nghiệp thì nhất định phải khó. Sau vài buổi tối loay hoay với những thứ chưa hiểu, anh ấy bỏ cuộc. Chúng tôi thường khuyên bắt đầu từ công cụ kéo thả. Khi đã quen tay, bạn hãy học dần kiến thức sâu hơn, như vậy vừa đều đặn vừa đỡ nản.
Lỗi cuối cùng là quên chi phí ẩn. Nhiều người chỉ tính tiền công cụ mà bỏ qua tên miền, hosting và các plugin trả phí. Đến khi hóa đơn đầu tiên về, họ mới giật mình.
Bốn tiêu chí giúp bạn chọn đúng
Tiêu chí đầu tiên là giao diện phải dễ thao tác. Hiểu đơn giản là bạn kéo một khối nội dung vào đúng vị trí là xong, không cần gõ hàng trăm dòng mã. Với người chưa từng làm web, điều này quan trọng hơn bất kỳ tính năng hào nhoáng nào khác.
Tiêu chí thứ hai là bản miễn phí phải đủ để thử nghiệm. Bạn nên tự tay làm vài trang trước khi quyết định trả tiền. Một công cụ không cho dùng thử gì cả thì rất khó đánh giá xem nó có hợp hay không.
Tiêu chí thứ ba là hỗ trợ SEO cơ bản. Bạn cần đổi được tiêu đề trang, mô tả hiển thị trên Google và đường dẫn gọn gàng. Nói ngắn gọn, SEO là tập hợp các việc giúp trang của bạn xuất hiện khi người ta tìm kiếm trên Google.
Tiêu chí cuối cùng là cộng đồng và tài liệu. Bạn chắc chắn sẽ gặp lỗi. Có nơi để tra cứu sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian. Một công cụ hay nhưng không ai hướng dẫn thì dễ khiến người mới kẹt giữa chừng.
Mười công cụ thiết kế website đáng thử
Mỗi công cụ phục vụ một nhóm đối tượng riêng, nên chúng tôi luôn nhắc khách hàng nhìn cả điểm mạnh lẫn hạn chế. Một công cụ rất hợp để viết blog, nhưng khi bạn muốn bán hàng với số lượng sản phẩm lớn thì lại lộ nhiều giới hạn. Có công cụ khác thiết kế giao diện rất đẹp, song gói miễn phí giới hạn số trang, khiến bạn nhanh chóng phải nâng cấp.
Chúng tôi không liệt kê con số cụ thể về giá hay số trang vì những thông tin này thay đổi liên tục. Bạn nên tự kiểm chứng trên trang chính thức. Khi đọc danh sách, hãy tự hỏi mình đang làm web để viết blog, giới thiệu công ty nhỏ hay bán hàng. Chỉ cần trả lời được câu này, số lựa chọn sẽ thu hẹp đáng kể.
Công cụ SEO miễn phí cho người mới
Có một nhóm công cụ SEO miễn phí giúp bạn tìm từ khóa, kiểm tra tốc độ tải trang và phát hiện lỗi kỹ thuật. Người mới không cần dùng hết mọi tính năng. Chỉ cần biết đọc số liệu lượt tìm kiếm để chọn chủ đề cho bài viết là đủ cho giai đoạn đầu.
Chúng tôi cũng muốn nói thẳng: dữ liệu từ công cụ miễn phí thường chưa đầy đủ, các con số chỉ mang tính tham khảo. Đừng dựa vào một con số nhỏ để quyết định cả chiến lược nội dung. Hãy kết hợp nhiều nguồn và quan sát xu hướng qua vài tháng.
So sánh theo nhu cầu
Gợi ý tương đối dưới đây giúp bạn hình dung. Độ khó và chi phí thực tế còn phụ thuộc vào kinh nghiệm và yêu cầu riêng của từng người.
- Blog cá nhân: độ khó thấp, chi phí khởi đầu chủ yếu là tên miền và hosting.
- Website giới thiệu: độ khó thấp đến trung bình, dễ mở rộng thêm trang khi công việc phát triển.
- Bán hàng online: độ khó trung bình đến cao, tốn thêm tiền plugin thanh toán, nhưng khả năng mở rộng rất tốt.
Nếu ngân sách eo hẹp và thời gian học không nhiều, bạn nên bắt đầu từ blog hoặc website giới thiệu. Khi đã quen tay và có khách hỏi mua, hãy cân nhắc chuyển sang bán hàng.
Chi phí thực tế khi bắt đầu làm website
Tên miền là địa chỉ của website, ví dụ ten-cua-ban.com. Hosting là nơi lưu trữ dữ liệu để người khác có thể truy cập vào trang của bạn. Hai khoản này gần như bắt buộc. Mức giá khác nhau tùy nhà cung cấp, nên hãy xem bảng giá hiện hành trước khi mua.
Theme là bộ giao diện dựng sẵn, còn plugin là tiện ích bổ sung chức năng. Thực tế, rất nhiều theme và plugin miễn phí đã đủ dùng cho người mới. Chỉ khi cần một tính năng đặc biệt mà bản miễn phí không có, bạn mới nên trả phí.
Mẹo tiết kiệm là bắt đầu bằng gói thấp nhất và chỉ nâng cấp khi website đã có lưu lượng truy cập. Đừng mua gói lớn khi chưa có khách, vì đó là khoản tiền dễ bị lãng phí nhất.
Lộ trình tự học SEO trong 3 tháng
Tháng đầu tiên, hãy làm quen với cấu trúc website và cách viết tiêu đề, mô tả cho từng trang. Đây là nền tảng, bạn cần hiểu chắc trước khi đi tiếp.
Sang tháng thứ hai, bắt đầu nghiên cứu từ khóa, tức là những cụm từ người ta thường gõ khi tìm kiếm. Sau đó, đưa các từ khóa ấy vào nội dung một cách tự nhiên, đọc lên thấy mượt mà là được. Đừng ép từ khóa vào mọi câu.
Đến tháng thứ ba, theo dõi kết quả và sửa các lỗi kỹ thuật cơ bản như trang tải chậm hay đường dẫn bị hỏng. Lúc này bạn đã hình thành thói quen kiểm tra và sửa lỗi, và đó mới là kỹ năng quan trọng nhất.
Sai lầm thường gặp khi tự làm website và SEO
Lỗi phổ biến nhất là nhồi từ khóa và viết nội dung mỏng, trùng lặp với trang khác. Google đánh giá cao nội dung hữu ích cho người đọc, không phải nội dung viết ra chỉ để đánh lừa máy tìm kiếm. Chúng tôi từng gặp một trang dùng nguyên một đoạn văn cho năm bài khác nhau, và kết quả là cả năm bài đều không được xếp hạng.
Nhiều người bỏ qua tốc độ tải trang và giao diện trên điện thoại. Phần lớn người dùng truy cập bằng điện thoại, nên trang chậm hoặc bố cục vỡ sẽ khiến khách rời đi rất nhanh.
Cuối cùng là kỳ vọng thứ hạng lên nhanh chỉ sau vài tuần. SEO cần thời gian, thường vài tháng mới thấy thay đổi rõ rệt. Đừng nản khi chưa có kết quả ngay. Bạn có thể tham khảo thêm danh sách đơn vị thiết kế website giá rẻ nếu muốn so sánh chi phí trước khi quyết định.
Khi nào nên thuê đơn vị chuyên nghiệp?
Nếu dự án cần tính năng phức tạp hoặc tích hợp thanh toán, tự làm có thể mất rất nhiều thời gian và dễ sai sót. Khi đó, thuê đơn vị chuyên nghiệp thường hợp lý hơn. Bạn có thể đọc quy trình thiết kế website để hiểu các bước một dự án bài bản thường đi qua trước khi làm việc với bất kỳ đơn vị nào.
Khi bạn không có thời gian để tự vận hành và theo dõi SEO, cũng nên cân nhắc thuê ngoài. Đôi khi chi phí thuê còn rẻ hơn việc mất hàng tháng trời mò mẫm.
Khi chọn đơn vị, hãy xem portfolio thực tế, đọc kỹ hợp đồng và hỏi rõ về hỗ trợ sau bàn giao. Một đơn vị đáng tin phải giải thích được vì sao họ làm như vậy, chứ không chỉ hứa suông.
Câu hỏi thường gặp
Người mới không biết code có làm được website không?
Được. Các công cụ kéo thả hiện nay cho phép dựng website mà không cần viết mã. Bạn sẽ phải mất thời gian làm quen, nhưng không cần nền tảng lập trình để bắt đầu. Cứ làm từng trang nhỏ, dần dần bạn sẽ thấy tự tin hơn nhiều.
Bao lâu thì thấy kết quả SEO cho website mới?
Thường phải vài tháng mới thấy thứ hạng cải thiện rõ, tùy độ cạnh tranh của từ khóa. Đừng kỳ vọng thấy kết quả trong vài tuần đầu.
Có cần trả phí ngay từ đầu không?
Không bắt buộc. Bạn có thể bắt đầu với bản miễn phí và gói thấp nhất, rồi trả thêm khi thật sự cần tính năng mới hoặc khi website đã có khách. Nếu muốn tìm hiểu thêm về các công cụ phục vụ việc học, bạn có thể xem top 5 phần mềm thiết kế bài giảng e-learning miễn phí.
